İnsan manası nedir? üzerine düşünmeye başladığım anlar
Bazen ofiste bilgisayar ekranına bakarken bir kelime takılıyor aklıma ve günün geri kalanı o kelimenin etrafında dönmeye başlıyor. “İnsan manası nedir?” sorusu da bana genelde böyle geliyor. Çok büyük bir soru gibi duruyor ama aslında en sıradan anların içine gizlenmiş bir şey gibi. Mesela sabah işe yetişmeye çalışırken kalabalıkta sıkışmış bir haldeyken ya da akşam eve dönerken otobüste camdan dışarı bakarken…
İstanbul’da 27 yaşında, gündüzleri ofiste çalışan, akşamları biraz kendine vakit ayırmaya çalışan biri olarak bu soru bende akademik bir meraktan çok, günlük hayatın içinden gelen bir sıkışma hissi yaratıyor. Sanki herkes bir şeyler yaşıyor ama kimse durup “ben ne yaşıyorum” diye sormuyor gibi.
İnsan manası nedir? Kelimenin yükü ve sessiz tarafı
“İnsan” kelimesi ilk bakışta basit gibi. Ama biraz durup düşündüğümde, bu kelimenin içine çok fazla şey sığdırdığımızı fark ediyorum. Sevinç, öfke, merhamet, bencillik, dayanışma… Hepsi aynı kelimenin içinde toplanmış gibi.
Bazen kendi kendime soruyorum: Bir kelime bu kadar şeyi nasıl taşıyabiliyor? Yoksa biz mi her şeyi o kelimenin üzerine yüklüyoruz?
Gün içinde fark etmeden kurduğumuz cümleler
Ofiste biri hata yaptığında “insanlık hali” diyoruz. Trafikte biri önümüze kırınca sinirlenip “insan değil mi bu?” diye içimizden geçiriyoruz. Aslında aynı kelimeyi hem affetmek için hem de kızmak için kullanıyoruz. Bu bile tek başına “insan manası nedir?” sorusunu karmaşıklaştırıyor.
Bir kelime hem anlayışı hem yargıyı nasıl aynı anda taşıyabilir? Belki de insan dediğimiz şey zaten bu çelişkinin kendisi.
İstanbul’da insanı anlamaya çalışmak
İstanbul’da yaşamak, insanı anlamaya çalışmak için sürekli hareket halinde olmak demek gibi geliyor bana. Sabah metrobüse bindiğimde herkesin yüzü aynı ifadeyi taşıyor: yetişme telaşı, yorgunluk, biraz da sabır.
Geçen gün yanımda oturan yaşlı bir adam elindeki poşetleri sıkıca tutuyordu. Durakta biri çarptı, poşetlerden biri yere düştü. Adam bir şey demedi. Sadece eğildi, aldı ve yoluna devam etti. O an düşündüm: “İnsan manası nedir?” sorusunun cevabı belki de böyle küçük sessizliklerde saklı.
Çünkü bazen insan olmak, büyük sözler söylemek değil, hiçbir şey söylemeden devam edebilmek oluyor.
Toplu taşımada görünmeyen hikâyeler
Otobüste herkesin kendi dünyası var. Kulaklık takan bir genç, uyumaya çalışan bir öğrenci, telefonda tartışan biri… Hepsi aynı araçta ama farklı hayatlarda.
Bir keresinde iki kişinin konuşmasına istemsizce kulak misafiri oldum. Biri diğerine “insanlar neden bu kadar tahammülsüz oldu?” diyordu. Diğeri ise sadece omuz silkti. O an düşündüm: Belki de hepimiz aynı soruyu farklı şekillerde sorup cevap bulamadan yaşıyoruz.
İnsan manası nedir? Duyguların iç içe geçtiği yer
Bu soruyu sadece mantıkla cevaplamak mümkün değil gibi geliyor bana. Çünkü insan dediğimiz şey sadece düşünen bir varlık değil, aynı zamanda hisseden bir varlık.
Bazen akşam eve döndüğümde hiçbir şey yapmadan oturuyorum. O anlarda gün içinde yaşanan küçük şeyler zihnimde dolaşıyor. Bir bakış, kısa bir konuşma, yarım kalmış bir cümle… Hepsi birleşip bir duyguya dönüşüyor.
İçimden şu geçiyor: “Ben bugün gerçekten insan gibi hissettim mi?” Bu soru bile aslında “insan manası nedir?” sorusunun başka bir versiyonu gibi.
Küçük kırılmalar, büyük etkiler
Bazen çok küçük şeyler insanı değiştiriyor. Birinin beklenmedik bir tebessümü, bir başkasının sert bir sözü… Günün akışını tamamen değiştirebiliyor.
Geçen hafta iş yerinde kısa bir tartışma yaşandı. Konu çok basitti aslında ama ton yükseldiğinde herkes bir anda değişti. Sonra sessizlik oldu. O sessizlikte düşündüm: İnsan dediğimiz şey ne kadar kolay kırılıyor, ne kadar zor toparlanıyor.
İlgili Yazımız: İnkılabın diğer adı nedir ?
İnsan manası nedir? Geçmişten bugüne taşınan bir soru
Bu sorunun yeni olmadığını biliyorum. İnsanlık tarihi boyunca farklı şekillerde sorulmuş. Ama benim ilgimi çeken şey, bu sorunun her dönemde yeniden soruluyor olması.
Demek ki cevap bulunamıyor ya da bulunan cevaplar yeterli gelmiyor.
Günümüzün hızında insan kalabilmek
Şimdi her şey çok hızlı. Mesajlar hızlı, kararlar hızlı, hatta duygular bile hızlı yaşanıyor gibi. Ama insan dediğimiz şey bu hızın içinde biraz geride kalıyor sanki.
Bir yandan yetişmeye çalışırken diğer yandan kendimizi kaybediyoruz gibi bir his var. Belki de “insan manası nedir?” sorusu tam burada önem kazanıyor: Bu hızın içinde biz ne kadar biz kalabiliyoruz?
Geleceğe doğru insan olma ihtimali
Bazen geleceği düşünürken garip bir ikilem yaşıyorum. Daha kolay bir hayat mı olacak, yoksa daha karmaşık bir insanlık mı?
Teknoloji, şehirler, yaşam biçimi değişiyor. Ama insanın içindeki temel şeyler değişmiyor gibi: sevilme ihtiyacı, anlaşılma isteği, ait olma arzusu.
Belki de gelecekte de aynı soruyu soracağız: “İnsan manası nedir?” Ama cevaplar biraz daha farklı olacak.
Değişen şeyler, değişmeyen duygular
Yeni bir gün başladığında bile aynı duygularla uyanıyoruz aslında. Yorgunluk, umut, kaygı… Bunlar zamana göre çok değişmiyor.
İstanbul’un sabah ışığında yürürken bunu daha net hissediyorum. İnsanlar değişiyor ama insanlık hali aynı kalıyor gibi.
İç konuşmaların arasında insanı aramak
Bazen kendi iç sesimi dinliyorum. Çok basit şeyler söylüyor bana: “Bugün yeterince iyi miydin?”, “Birine yardımcı oldun mu?”, “Sadece kendin için mi yaşadın?”
Bu soruların net bir cevabı yok. Ama belki de önemli olan cevap değil, sormaya devam etmek.
Çünkü “İnsan manası nedir?” sorusu tek bir cevaba sıkışacak bir soru gibi durmuyor. Daha çok yürürken, çalışırken, susarken, konuşurken sürekli yanında taşıdığın bir soru gibi.
Günlük hayatın içinde anlamın izleri
Market kuyruğunda beklerken, birinin aceleyle sana çarptığında, ya da bir arkadaşın seni gerçekten dinlediğinde… Hepsi küçük ama önemli anlar.
O anlarda insan olmanın ne demek olduğunu yeniden hatırlıyorsun. Belki de anlam dediğimiz şey büyük açıklamalarda değil, bu küçük anlarda saklı.
Ve belki de en basit cevap şu: İnsan manası nedir? sorusu, insanın kendini sürekli yeniden anlamaya çalışmasıdır.
“İnsan manası nedir” hakkındaki meraklarınızı giderebildiysek ne mutlu bize. Miasoft ailesi olarak her zaman yanınızdayız!