Eşlerin Karşılıklı Oynaması İmam Nikahı Bozar Mı?
(Bir İzmirli Genç Yetişkinin Kafasındaki 3. Sahne)
—
İmam Nikahı: Karşılıklı Oynamanın Derin Anlamı
İzmir’de sokakta yürürken kafamda bin bir türlü soru geziyor. Bir arkadaşım beni arıyor, soruyor: “Eşlerin karşılıklı oynaması imam nikahı bozar mı?” İlk başta şok oldum, çünkü bu soruyu beklemiyordum. Beni tanıyanlar bilir, “arkadaş ortamında her şeye espri yaparım, ama içimden her şeyin derin anlamlarını çok düşünürüm.” Yani, soruya verdiğim tepki de bir tık karışık oldu.
Hemen şunu söylemeliyim: Dini meselelerde, yani “imam nikahı” gibi ciddi konularda espri yapmak, hassas bir denge gerektiriyor. Ama bu soruya mizahi bir açıdan yaklaşmadan da duramıyorum.
Oynayalım mı? Evet, Ama Hangi Oyun?
Öncelikle, “eşlerin karşılıklı oynaması” derken kastettiğimiz şeyin tam olarak ne olduğu konusunda kafalar karışık. Kimse burada “sözlükteki” anlamını aramasın. Evet, Türkçe’de “oynamak” kelimesi çok geniş bir yelpazeye sahip, ama biz biraz daha başka bir şeyden bahsediyoruz. Eşler karşılıklı oyun oynar mı? Hangi oyun? Nerede? Neden?
Bazen insanın kafasında 10 sorudan 9’u bir şekilde çözülse de, 1 soru aklımıza yerleşiyor ve o soruyu yüzlerce kez düşünüyoruz. “İmam nikahı bozulur mu?” sorusu da tam olarak bu. Hem de tam buralarda, İzmir’in deniz kenarında, akşam serinliğinde.
—
İmam Nikahı ve Dinî Yükümlülükler
Bir yanda İzmir’in en güzel kahvesi, diğer yanda ise dinî bir mesele. Hangi kafaya gireceğimi şaşırdım! Tabii, “eşlerin karşılıklı oynaması” ve “imam nikahı” gibi konular ciddi bir mevzu. İmam nikahı, aslında İslam dininde nikahın dini açıdan geçerli olmasını sağlayan bir süreç. Peki, eşlerin karşılıklı oynama durumunda, bu resmi ve dini nikah geçerliliğini yitirir mi?
Tabii, burada dikkat edilmesi gereken temel bir kural var. İslam’a göre, nikahın bozulması için bazı spesifik şartların oluşması lazım. Ama, “karşılıklı oynamanın” nikahı bozup bozmayacağı konusunda dinî bir kural arıyorsanız, bence burada işler biraz daha “popüler kültür” seviyesinde. Mesela, insanın içinden şu ses geçiyor:
“Bu kadar ciddi düşünmene gerek yok, belki eşler sadece karı-koca arasında eğleniyordur.”
Peki ama eğlence nasıl bir şeydir? Bu kadar basit mi?
—
Hikayem: Bir İzmirli Olarak Düşünmek
Bir de biraz İzmirli olmadan duramıyorum. İzmir’de her sokakta, her kafede, her plajda bir “günlük hayat” var. Burada “oyun” dediğimiz şey bazen bir şaka, bazen bir kediyle dans etmek, bazen de bir kahve içtiğin kişinin hatırladığı espriye gülebilmek. O yüzden her şeyin “oyun” olduğunu düşündüğümde, elbette, eşlerin karşılıklı oynaması da yalnızca bir eğlencelik olabilir. Ama imam nikahı burada nasıl bir rol oynuyor?
Mesela, bir arkadaşım geçen gün evlendi, imam nikahı yaptı. Sonra düğün hazırlıklarında bana şöyle bir şey dedi:
“Evet, eşimle her konuda rahatız, ama imam nikahının ardından boşanmak kolay değil. İmam nikahı ciddi bir mesele.”
İçimden dedim ki, “Beni bırak, önce karşılıklı oynayın!” Ama tabii, bu da ciddi bir mesele. Çünkü hayatın ciddiyetini karıştırmak her zaman karmaşık bir duruma yol açabilir. İşin içine “sadece eğlenme” ya da “sadece oyun oynama” katılınca, olay biraz karışıyor.
—
Bir İç Sesin Yorumları
Düşünün, bir an için başka bir dünyada olsak. O dünyada, eşlerin karşılıklı oynaması, her ikisinin de ruh halini yansıtan bir şey olsa da, nikahı etkilemez. Ama başka bir dünyada da, işin içinde farklı kurallar olabilir. İç sesim bana her zaman şöyle der:
“Bir dakika, imam nikahı çok ciddi bir şey, bu konuyu esprili bir şekilde geçiştiremem!”
Beni bir izleyin: İzmir’in en güzel kafesinde oturuyorum, arada sırada gülüyorum, ama içimde bir boşluk. Karşılıklı oynamak da nedir ki? Çoğu zaman düşündüğümde, hiç kimse gerçekten yalnızca “oyun” oynamaz, bir şekilde duygusal bir bağ vardır.
—
İmam Nikahı ve Modern Zihin
Evet, her şey dinî bir çerçeveye oturtulamaz, fakat toplumdaki farklı kesimler imam nikahını ciddiyetle kabul ediyor. Bazı insanlar için bu, sadece dini bir ritüel değil, aynı zamanda kültürel bir onur meselesi. Ama şimdi bir düşünün, “eşlerin karşılıklı oynaması” gibi bir şeyin imam nikahı ile ne ilgisi olabilir? Bu kadar ağır düşüncelere dalmak, bazen gereksiz oluyor. İzmir’de bir kafede otururken bile insanın kafasında koca bir fırtına kopabiliyor, ama unutmayın: Gün sonunda, imam nikahı bir bağdır, “oyun” ise sadece eğlencelik.
İmam nikahı, ciddiyet gerektiren bir mesele olsa da, bazı toplumlarda insanlar “oyun” kavramını da ciddi şekilde ele alıyorlar. Evet, oyun oynamak, bir çiftin birlikte vakit geçirip eğlenmesi anlamına gelse de, bunun imam nikahına etkisi yoktur. Zaten “oyun” dediğimiz şey, her zaman ruhsal bir bağ kurmaya yönelik değil midir?
—
Sonuç: Karşılıklı Oynamak ve İmam Nikahı Arasındaki Bağ
Şu ana kadar konuştuğumuz her şeyin sonunda, “eşlerin karşılıklı oynaması imam nikahı bozar mı?” sorusunun net bir cevabı yok. Çünkü her şey kişisel bir tercih meselesi ve toplumdan topluma, kültürden kültüre değişen bir olgu. Ancak İzmirli bir gencin bakış açısıyla, imam nikahı her ne kadar dinî bir işlem olsa da, eşlerin karşılıklı oynaması, bir bağ kurma biçimi olarak görülebilir ve dini nikahı etkilemez. Eğlenmek, yalnızca eğlenmek, kimseyi ve hiçbir nikahı bozamaz!
—
İç sesim sonunda sesini yükseltti: “Çok düşünme, bir kahve içip rahatla. Sonuçta, İzmir’de her şey mümkündür.”